HET TEKENWERK VAN ELFQUEST

© 2017 Steven Smet & Emmanuel Van Melkebeke - all rights reserved.
.

DEEL 1, MANGA

Velen zullen zich al afgevraagd hebben waar Wendy Pini haar unieke tekenstijl vandaan heeft gehaald. Sommige elementen doen aan Amerikaanse comics, zoals Conan of Red Sonja, denken, maar anderzijds zijn er die verfijnde gezichten, die ronde vormen...

In een land waar de strips maar zelden iets origineels kunnen brengen bestond er inderdaad het gevaar dat Elfquest een nieuwe zielloze fantasiecomic zou worden met een paar geblokte spiermassa's in de hoofdrollen. Waar haalde Wendy dan die zachtere tekenstijl vandaan? Wendy: "Nadat ik verhuisd was en met Richard getrouwd was, ik denk dat het in 1974 of 1975 was, ontmoetten we iemand die een tijdje in Japan gewoond had. Hij had een grote collectie Japanse strips. Tussen de dingen die hij te koop aanbood was een enorm deel met een mooie rode kaft van de Kamui-strips. En dat was de eerste keer dat ik het bekeek. Ik kocht het onmiddellijk. Ik wist niet waar het verhaal over ging, maar die enorm filmische verteltechniek! Persoonlijk ben ik zeer blij dat First Comics en Eclipse Comics nu "Lone Wolf and Cub" en "Kamui" uitbrengen in de VS, omdat, vooral door Kamui, het tekenwerk van Sanpei Shirato een grote invloed was op de 'Look' van Elfquest. Vooral Siege at Blue Mountain is mijn erebetoon aan de tekensstijl in Kamui.

 

 

Kamui

 

Kamui Din by Wendy Pini

 

 
  Wendy was al eerder beïnvloed geworden door Japanse tekenfilms (getuige daarvan The Rock Garden uit '65), maar het was door de ontdekking van de Manga, zoals de strips in Japan worden genoemd, dat de stijlelementen voor eeuwig in haar tekeningen verankerd bleven. De ronde gezichten met grote ogen, de gestileerde, maar perfecte anatomie, de beweeglijkheid en de enorme expressie verzachten de ruwe, rechtlijnige tekenstijl van de Amerikaanse avonturencomics die we in Elfquest enkel nog terugvinden in de tekeningen van de mensen. Elfquest is de ideale samensmelting van twee stijlen, de Amerikaanse en de Japanse, en krijgt daardoor een grote charme in de tekeningen.
 

 

Samoerai by Wendy Pini

 

 
.

DEEL 2, THE AMERICAN ROOTS

We vertelden al hoe Wendy's tekenwerk een heel eigen karakter aangenomen had onder invloed van de Japanse comics, de Manga, toch blijven vele elementen op de Amerikaanse oorsprong wijzen. Dingen als achtergrond of rekwisieten laten we buiten beschouwing. Ze zijn bij strips van alle nationaliteiten vrij uitwisselbaar.
De belangrijkste verschillen zijn te zien in de personages zelf. De Japanse lichamen zijn immers veel gestileerder en gracieuzer. De Amerikaanse meer gespierd, forser, geblokter, ook qua gezicht. Die forse lichamen vinden we in Elfquest vooral terug in de lompe oermensen. Dan hebben we het nog niet eens over de Trollen, die rechtstreeks uit een karikaturale comic gestapt schijnen te zijn.
Eén van de Amerikaanse comics waar Wendy zelf zeer veel van hield was "Red Sonja". In vroegere tijden stond ze zelfs gewoon op stripvergaderingen een toneelstukje op te voeren waarin zij zelf de rol van Red Sonja voor haar rekening nam. Het is ook Red Sonja (voor degenen die niet zo goed bekend zijn met Amerikaanse comics; Red Sonja is een fantasiereeks die veel gelijkenis vertoont met "Conan de Barbaar") die haar uiteindelijk tot het pad van de fantasie bracht, wat resulteerde in Elfquest.

Tenslotte heeft Wendy haar tekenwerk nog gebaseerd op één ding: "Wizards", de bioscoop tekenfilm van de befaamde Amerikaanse Animator, Ralph Bakshi. Wizard speelt zich af enkele miljoenen jaren na de derde wereldoorlog en verhaalt de strijd tussen de mutanten; de afstammelingen van de mensen en de elfen; de voorouders van de mensen. Inderdaad, één van de elfen, Weehawk, vertoont een grote gelijkenis met Snijer zoals hij eruit zag in de eerste Elfquestalbums. De reden hiervoor is simpel. Terwijl ze de laatste hand legde aan de voorbereiding van Elfquest, vatte Wendy het plan op om een strip versie van "Wizards" te maken. De beide tekenstijlen vermengen zich en het resultaat is te zien in Elfquestnummmer 1 en 2.

 

 

Elfquest and Wizards by Wendy Pini

 

Wizards by Wendy Pini

 

 
.

DEEL 3, DE EERSTE BEKENDE GEZICHTEN

Tot nu toe hebben we geschreven over de tekenstijlen die aan de basis stonden van Elfquest. Laten we nu eens een kijkje nemen naar de tekeningen van Wendy Pini zelf die de eerste Elfquestsporen toonden. Wanneer is Wendy begonnen met Elfen te tekenen? Het antwoord hierop is: op tweejarige leeftijd. Zoals u via onderstaande koppeling kunt zien; de eerste Elfquest-elfen.

 

 

Wendy Fletcher

 

 
  Maar we kunnen dat moeilijk als beginpunt voor Elfquest beschouwen. Wat zijn de eerste echte sporen? In 1965 maakte Wendy ontwerpen voor The Rock Garden, een verhaal over een insectenvolkje. Het is nooit tot een echt verhaal gekomen, maar in de statige insectenkoningin herkennen we duidelijk Savah, de Moeder der Herinneringen van het zonnevolk. En die twee libellenrijders, lijken die niet op Snijer en Hemelwijs op hun Wolven?
 

 

Rock Garden by Wendy Pini

 

 

Rock Garden by Wendy Pini

 

 
  Nou ja, fantasiefiguren tekenen zat nu eenmaal in Wendy's bloed, bekijk maar eens de tekening van "the Ruby Shepherd", een volk met vleermuisvleugels die zeer sterke gelijkenissen vertoont met de latere Tyldak. De tekening van de "mer-elves" kan gezien worden als de allereerste tekening van zeeelfen.
 

 

Ruby Shepherd by Wendy Pini

 

 

Mermaids by Wendy Pini

 

 
  Wendy was en is nog steeds een groot liefhebster van bepaalde fantasiestrips (denk maar aan Red Sonja). Elfjes kwamen hier en daar opduiken. De tekening hier onder, uit 1970, verwijst hiernaar. Het was een cover voor het januarinummer van Kapa-Alpha (een comicsgeoriënteerde amateur-pers vereniging).
Let op: ze ondertekende toen nog met Wendy Fletcher, haar meisjesnaam.
 

 

Kapa Alpha by Wendy Pini

 

 
  En zegt de naam Vaya jullie nog iets? Juist, Kahvi's dochter, één van de Teruggangers, die door Schrokkops wachter gedood werd in Elfquestalbum 18. Wel, Vaya's wortels gaan veel verder terug dan je zou vermoeden. Haar eerste naam was "Vaiya, Daughter of Stone". Ze kwam voor in een paar verhalen die Wendy schreef over een vrouw die in een primitieve wereld leefde. In 1976 gaven de Pini's een portfolio uit, genaamd: "The Barbariennes". Het bevatte vier tekeningen van krijgsvrouwen, waaronder Vaiya. Let ook op Vaiya's rijdier, half paard, half kameel. Het vertoont veel gelijkenissen met de Zwoets van Zorgeloos.
 

 

Vaiya daughter of Stone by Wendy Pini

 

 
  Bij het ontwerpen van een stripverhaal is het niet alleen belangrijk om een uiterlijk van een personage te bedenken, maar ook om elk van hen op voorhand treffend te karakteriseren en een schema van het verhaal op te stellen.
Via onderstaande link zien jullie een eerste "personagefiche" van Snijer. Op een dergelijke fiche wordt zowel het uiterlijk als het karakter van een personage opgegeven. Zo'n fiche kan zeer praktisch zijn als de auteur zijn verhaal verder ontwikkelt: het blijft immers een vast referentiepunt. Het is ook interessant om te zien hoeveel het personage geëvolueerd is sinds de eerste opstelling van de fiche.
 

 

Elfquest character Cutter

 

 
  Er zijn ook nog de "sample pages". Men zou het een soort van proeftekeningen kunnen noemen, waarin de tekenaar zowel zijn personage voor het eerst laat handelen als enkele cruciale scènes op papier zet. Het verschil tussen de "sample page" en de uiteindelijke tekening is soms vrij groot. Hieronder zien jullie bijvoorbeeld de scène waarin Leetah Snijer afwijst na de tweestrijd met Rayek. Het eerste dat opvalt is natuurlijk het verschil in tekenstijl tussen de sample page (getekend in 1977) en de afgewerkte versie. Maar ook de bladindeling, het decor en zelfs de context van het gebeuren zijn totaal verschillend.
 

 

Elfquest

 

 
  Ook de wending van het verhaal zelf is soms sterk veranderd. De volgende scène komt uit Elfquestalbum 9, de Zeilsteen. Zoals jullie weten wordt Hemelwijs door de Dief meegesleurd in een ravijn, maar kan hij zich op het laatste nippertje nog vastklampen aan een tak. Daarna wordt hij gered door Snijer.
In de originele versie DUWT Hemelwijs echter de Dief en verdoemt daarmee zijn eigen leven. Want Hemelwijs OVERLEEFT in deze versie de val NIET! Zelfs de tak kan hem maar tijdelijk redden. Als de sterrenkijkende elf het uiteindelijk toch overleeft in de definitieve versie, is dat enkel en alleen te danken aan Richard Pini's liefde voor dit personage.
 

 

Elfquest

 

 
  Tot slot de laatste "sample page" waaruit blijkt dat Wendy oorspronkelijk het idee heeft gehad om Snijer en Leetah twee zonen te geven.
 

 

Elfquest

 

 
. DEEL 4, DE OUDE BORG

Wanneer je de eerste Elfquestserie even doorbladert, valt vooral het verschil op tussen de eerste vijf albums en de rest van de reeks. De tekenstijl is nog veel meer gravureachtig, vol zwart-wit tegenstellingen en arceringen. De verklaring hiervoor is vrij eenvoudig: de eerste vijf delen van Elfquest verschenen oorspronkelijk in zwart-wit en de tekeningen waren dan ook afgestemd op een zwart-wit uitgave. Kleur werd pas in een latere uitgave toegevoegd. Dit verklaart ook het verschil in kleur tussen de eerste albums en de overige: de andere 15 waren wel op een kleurenuitgave voorzien.

Het is wel vreemd dat in een strip die Elfquest heet, de eerste wezens die we ontmoeten mensen zijn. Het beeld dat we van de mensen krijgen in het eerste Elfquestalbum ('De Wolfrijders' of 'Fire and Flight'), beantwoordt nog aan het cliché van de aapachtige, verwilderde holbewoners in schaamlap of berenvel (dit in tegenstelling met de latere, veel realistischere afbeeldingen van Olbars stam of de Hoan G'Taysho). Tussen deze primitieve wezens valt een feeëriek paleis uit de hemel, een bouwwerk dat eerder ijl en onnatuurlijk aandoet. Uit dit kasteel komen dan de eerste Elfen, schepsels van een buitengewone mensachtige schoonheid, de toen nog kabouterachtige Trollen en de Bewaarders die in al die eeuwen onveranderd zijn gebleven. De Elfen worden uit hun paleis verjaagd door de mensen. De flashback eindigt met de Elfenkoning en zijn raadsman die angstig door het struikgewas kijken. Het beeld vervaagt en wordt vervangen door een grimmige Snijer en Hemelwijs.

 

 

Elfquest character Cutter and Skywise

 

 
  In één plaatje worden duizenden jaren overbrugd en het verschil tussen de oude en de nieuwe Elfen is dadelijk opvallend. Een kleinere gestalte, een bleke huidskleur, grotere oren: allemaal veranderingen in hun lichaam die nodig zijn om te kunnen overleven in hun nieuwe omgeving, het woud. Hun woonplaats in dit woud is de Borg: eeuwenoude, knoestige bomen naast een beekje, dat verlicht wordt door vuurvliegjes, een omgeving die zowel primitief als sprookjesachtig aandoet. Hun nieuwe helpers zijn de wolven, die in het eerste album nog enorme, woeste roofdieren lijken, even agressief als de Wolfrijders zelf.

Aan hun vroegere bestaan komt een einde wanneer de mensen het bos in brand steken. In een chaotische scène vluchten de Wolfrijders naar de grotten van de Trollen. Deze Trollen lijken in niets meer op de kleine, kinderachtige wezentjes die uit het Paleis kwamen. Ze zijn uitgegroeid tot reusachtige, lompe troglodieten, met een groene gelaatskleur en een aangeboren lelijkheid. Wendy Pini leeft zich uit in karikaturen voor deze schepsels. We maken kennis met de Portier, Haakneus, koning Grijstof en Kletskop (toen nog de "gezelschapsdame" van Grijstof). De verblijfplaats van de Trollen zijn veelkleurige, ondergrondse grotten, deels natuurlijk, deels uitgegraven, bezaaid met edelstenen en smeedwerk. Ten slotte worden de Elfen door Haakneus door de Tunnel van het Gouden Licht geleid. Onderweg vermaken de Wolfrijders zich met zang: een poging van de Pini's om een rol aan muziek te geven in hun strip. De Elfenstam wordt door de bedrieglijke Trol buitengesloten in de woestijn, en het eerste album eindigt met het silhouet van de wanhopige Wolfrijders, die donker afsteken tegen een withete, dreigende zon.

 

 

Wendy Pini

 

www.elfquest.be

all Elfquest characters, stories, logos, situations and their distinctive likenesses are copyright and trademark by WaRP Graphics - Worldwide